Beste gemeenteleden,

Er zijn veel vragen gesteld na ar aanleiding van de brochure en het filmpje over de aanpak van de verbouwplannen. De manier waarop leden positief, constructief en betrokken hebben mee willen denken in wat is aangedragen in de brochure, heeft ons aangenaam verrast. We willen u ook bedanken voor de schriftelijke en mondelinge waardering die door velen is uitgesproken voor het werk dat is verzet.

In dit bericht proberen we de gestelde vragen te beantwoorden. Omdat een aantal vragen op hetzelfde vlak lagen, hebben we een aantal antwoorden gerubriceerd. We hopen dat we alle vragen hebben beantwoord. Mocht het zo zijn dat u na het lezen van dit bericht moest constateren dat uw vraag of vragen niet of niet volledig behandeld zijn, schroom niet om dit te berichten naar bouwcommissie@gergemkampen.nl. Dan zullen we proberen alsnog uw vraag te behandelen.

Naast de vragen zijn er ook verschillende tips of ideeën aangedragen. Soms gelden die wanneer er geen totale aanpak zal plaatsvinden en soms wel. Neem bijvoorbeeld de ventilatie in de huidige consistorie (die ongeveer 20 jaar geleden werd gerenoveerd). Die ventilatie is zonder verbouw van de hele Beukelaar ook aan te pakken. Maar je kunt niet stellen: voor de verbetering van de ventilatie in de consistorie behoeft niet de hele Beukelaar verbouwd te worden. Uiteraard is dat niet de reden om de Beukelaar te verbouwen. Maar het gaat om een totaal aantal zaken die je dan in een keer aanpakt en oplost. We zullen de tips en ideeën die ons nuttig lijken meenemen in het verdere traject. Daar zullen we nu dus niet verder op ingaan.

Bouwen in coronatijd

Verschillenden leden vroegen zich af of het niet beter was om te wachten met de hele aanpak. Eerst afwachten hoe het kerkbezoek er gaat uitzien als de beperkingen vanwege het coronavirus hopelijk weer worden opgeheven. We begrijpen die vraag en hebben dit onszelf ook afgevraagd.

  • We hebben echter gelukkig kunnen constateren, dat het kerkbezoek niet lijkt afgenomen te zijn. Op dit moment hebben zich ruim 975 mensen opgegeven via het aanmeldsysteem om een kerkdienst bij te wonen. Daarnaast durft een aantal kerkbezoek nog niet aan wegens persoonlijke omstandigheden. We denken dus en hopen dat het zal meevallen wat afhakers betreft als gevolg van de coronacrisis.

  • Daarnaast is het juist van belang het klimaat nu aan te pakken, zodat het virus binnen de kerkmuren minder kans krijgt om te besmetten. Daar kun je eigenlijk niet mee wachten.

Noodzaak en vorm van de uitbreiding links en rechts van de kerkzaal

Verschillende leden hebben vragen gesteld over de noodzaak en vormgeving van de uitbreiding van de kerkzaal.

  • Wat de noodzaak betreft het volgende. In het algemeen: wens en noodzaak kan dicht bij elkaar liggen. Daartussen is niet altijd een scherpe scheiding te trekken. Is het een noodzaak iedere zondag in een eigen kerkgebouw te zitten? Je kunt ook een ruimte huren waar je elke zondag een kerkzaal van maakt. Maar is dat wenselijk? En wat voor de ene persoon een wens is, is voor de andere een noodzaak. Nu er dus sowieso meer dan een miljoen moet worden uitgegeven aan wat noodzakelijk is, is een plan van eisen (zoals dat wordt genoemd – daar zitten uiteraard altijd ook elementen in die meer wens dan eis zijn) opgesteld. Als je het toch moet gaan aanpakken, dan maar goed.

  • De kerkenraad voelt zich verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens het gebruik van de gebouwen. Ook vanuit de BHV-commissie werd daarvoor aandacht gevraagd en advies gegeven. Zouden we nu nieuwbouw plegen, dan zou het er anders uitzien met het oog op veiligheid en het BHV-aspect. Het lijkt ons geen goede zaak om uit te gaan van een verworven recht (met minder doen dan wat nu als noodzakelijk geldt bij nieuwbouw), omdat het een ouder kerkgebouw is, terwijl er de mogelijkheid is om meer te gaan voldoen aan de nieuwe eisen. Daarom zien we ons toch genoodzaakt een aantal banken weg te nemen. Echter, de kerkenraad durft het niet aan, om met een verminderd aantal plaatsen (ook omdat we het liturgisch centrum willen vergroten – tips hiervoor worden meegenomen – en de stoelen daarom worden weggehaald) verder te gaan, ook al is het aantal leden na stijging in voorgaande jaren weer wat teruggelopen. Een proef met het weghalen van de stoelen en het sluiten van de banken die dan weggehaald zouden worden, wees uit dat we zondags vaak krap zaten, laat staan bij bijzondere diensten wanneer er kinderen gedoopt worden. De kerk is trouwens gebouwd in een tijd dat het aantal leden lager was dan nu.

Al ligt het ene aspect wat dichter bij wens dan bij noodzaak, de bouwcommissie heeft zich in ieder geval wel gewacht voor overbodige luxe.

Mochten er niet voldoende middelen komen voor de totale aanpak, dan zullen we ons moeten richten op duurzame (in zover dat dan mogelijk is) renovatie.

Bij de aanpak van de kerkzaal zullen we proberen het huidige karakter te behouden. Tegelijk geldt ook hiervoor: wat de een mooi vindt, vindt de ander juist niet mooi.

  • Daarnaast is het ook zo, dat de bouwkundige raming van de kosten voor de uitbouw relatief een klein bedrag vormt op het totaal: ongeveer € 247.000,00. Te krap uitbouwen zou relatief juist weer wel duurder worden per zitplaats. Dan kun je het beter goed doen.

  • Wat de vormgeving betreft het volgende. Bij aanbouw van bestaande gebouwen zijn er altijd twee mogelijkheden. Je kunt proberen in exact dezelfde stijl een gebouw uit te breiden. Een andere keuze is om juist te laten zien dat het een uitbreiding betreft van later datum. Dat kun je ‘niet respectvol omgaan met de historie’ noemen, terwijl een ander dat juist wel vindt, omdat je een scheiding aanbrengt. Namens de burgerlijke gemeente Kampen ging de welstandscommissie voor de tweede optie. Vandaar de gebogen wand met een alternatieve materialisatie (geen metselwerk) en glazen puien ter plaatse van de overgang van oud naar nieuw. Om toch tegelijk in dezelfde kleurtoon van het hele gebouw te blijven, is gekozen voor een muur die is bekleed met cortenstaal. Tegelijk geldt hiervoor wat altijd geldt in dit soort zaken: wat de een juist mooi en gepast vindt, vindt een ander lelijk. Hopelijk hebt u er begrip voor dat we niet een aantal opties kunnen voorleggen ter keuze, die allemaal alsnog ter goedkeuring aan van de welstandscommissie moeten worden voorgelegd. Dat is ondoenlijk en brengt hoge tekenkosten met zich mee. Dat geldt overigens ook voor meer zaken. Je kunt niet vele opties ter stemming gaan voorleggen.

  • Al naar gelang het hele plan doorgaat of alleen de aanpak van de kerkzaal, zal bekeken worden of de aanbouwen ook doordeweeks kunnen functioneren als aparte zalen.

  • De welstandscommissie hechtte er ook aan om de symmetrie intact te laten. Dat betekende dat we niet aan een kant met meer volume kunnen uitbreiden. Dan breek je echt met de hoofdvorm (kruiskerk) die nu intact blijft.

  • Het pad naar de Beukelaar wordt door de uitbouw versmald, maar de toegang voor de hulpdiensten blijft voldoende.

  • Wat betreft de berekeningen: er is uitgegaan van 514 voordeuren. Doen een aantal voordeuren niet mee, dan wordt het gemiddelde bedrag voor de andere voordeuren natuurlijk hoger. Het kan zijn dat de financiering rondkomt met bijvoorbeeld ruim 400 voordeuren. Dat zal allemaal nog moeten blijken. Het aantal (doop)leden was tijdens het gereedmaken van de brochure ongeveer 1545.

In het antwoordformulier stond een foutje. Er stond: “Voor de financiering van optie a hebben we per zondag per voordeur extra nodig een bedrag van € 3,74 (per jaar € 221,00).” Dat moet zijn: Voor de financiering van optie a hebben we per zondag per voordeur extra nodig een bedrag van € 3,74 (per jaar € 194,48).

Zowel bij optie a als bij b is het een bedrag dat extra gegeven moet worden naast wat moet gegeven worden voor de normale exploitatie zonder kerkbouw.

Op pag. 26 en 27 staan ook gegevens. Op pag. 26 en 27 staan ook gegevens. U moet er wel rekening mee houden dat op pag. 26 er een berekening per lid (zonder dooplid) staat: plan a = € 2,16 per lid, en plan b € 4,32 per lid.

Kerkzaal en plaatsen voor mensen met een beperking

Er zijn vragen gesteld over de kerkgang door (doop)leden met een beperking, bijvoorbeeld die aangewezen zijn op een rolstoel. De bouwcommissie zal er in het plan terdege rekening mee houden dat deze doelgroep de kerkdiensten goed kunnen volgen, bijvoorbeeld door het inkorten van banken hier en daar zodat er een rolstoel naast de banken kan staan zonder in het gangpad te staan. Met name de schuin geplaatste banken aan de linker- en rechterzijde van de kerkzaal lenen zich hier uitstekend voor.

Glas en lood

Waar mogelijk zal ook met het updaten van de kerkzaal zoveel als mogelijk het behoud van authentieke aspecten zoals de glas-in-lood ramen de aandacht hebben.

Financiën

Er zijn verschillende vragen gesteld over het financieren van het geheel. Door middel van onze presentatie kon u een beeld krijgen van wat de aanpak van de kerkzaal en de Beukelaar zo ongeveer zou gaan kosten

Wat de lengte van de lening betreft: de lening van het deputaatschap Kerkbouw van € 330.000,00 moet in 15 jaar worden terugbetaald; die van het Grootboek van bijna 3 miljoen euro in 33 jaar. We gaan er dus vanuit dat het gaat om een lening van 30 jaar. Wel zal het jaarlijkse bedrag enigermate zakken, omdat het rentbedrag ook zal zakken vanwege aflossing. En hoe sneller we aflossen (door allerlei acties bijvoorbeeld), hoe eerder de bijdragen kunnen worden afgebouwd.

Er zijn bedragen genoemd zowel per voordeur als per (doop)lid. Iemand kan zelf bepalen op welke wijze hij wil bijdragen, maar het geeft wel enig inzicht om beiden te laten zien.

We hebben al aangegeven dat nieuwbouw van een kerk voor een gemeente met 1500 (doop)leden richting 8 miljoen gaat volgens de huidige normen. Je kunt stellen dat wat betreft het bijna geheel nieuw optrekken van de Beukelaar (zeg maar de helft van het kerkgebouw) er dus min of meer sprake is van nieuwbouw (dat zou dan eigenlijk 4 miljoen zijn) en de grote update van de kerkzaal zelf komt daar nog bij. Relatief gezien valt het gehele bedrag dan nog mee.

Op het antwoordformulier wordt de bijdrage gevraagd voor alleen de aanpak van de kerkzaal (a) of de bijdrage voor de aanpak van zowel de kerkzaal als de Beukelaar (b). Dus keuze b is inclusief a. De bedragen zijn bovenop het bedrag dat voor de gewone exploitatie altijd al gegeven moet worden.

Leden die een lening willen verstrekken, kunnen zelf aangeven wat er met het (nog) uitstaande geld gebeuren moet in geval men komt te overlijden.

Zoals in de jaarbalans staat aangegeven, is er voor het bouwfonds ongeveer € 130.000,00 gespaard. Voor het onderhoudsfonds staat een bedrag van ongeveer € 300.000,00. Er is dus wel gespaard (in totaal € 430.000,00) voor een en ander in de achterliggende tijd. Het lijkt de bouwcommissie terecht dat uit deze spaarpotten in totaal € 300.000,00 wordt beschikbaar gesteld voor de verbouw plannen. Daarmee is rekening gehouden in de berekeningen. Het lijkt de bouwcommissie terecht dat de resterende € 130.000,00 in het onderhoudsfonds blijft, namelijk ook na eventuele uitvoering van de bouwplannen zal er onderhoud noodzakelijk blijven.

In de meerjarenberekeningen voor het onderhoud is ook altijd aandacht geweest voor het (groot) onderhoud van het orgel.

Wat betreft het bedrag van ongeveer € 600.000,00 dat we hebben uitstaan bij het Grootboek: daarvan is de helft ooit geschonken en nadrukkelijk geoormerkt voor het gebouw van de Evangeliesatiepost in Leeuwarden dat ons eigendom is. De andere helft is dus het bedrag van ons onderhoudsfonds.

Kosten voor tijdelijke huisvesting zijn nog niet meegenomen in de getallen (kerken vragen meestal niet de hoofdprijs daarvoor; we schatten in dat dit zo’n € 20.000,00 kan gaan kosten). Wel is er een post van € 200.000,00 voor onvoorziene uitgaven (meer- en minderwerk) opgenomen. Het bedrag van de totale aanpak is op basis van wat de architect heeft berekend. De getallen worden helderder wanneer aannemers gaan inschrijven.

De bouwcommissie heeft bij het presenten van de kosten het prijspeil 2021 gehanteerd, aangezien die informatie beschikbaar is en zij niet exact weet hoe de bouwprijs zich ontwikkelt richting eventuele uitvoering van de plannen in 2023.

Opbouw gemeente met leeftijden

Wat de opbouw van de gemeente betreft, ziet u in bijgaande staatjes hoe dat eruitziet. In ieder geval is het niet zo dat onze gemeente relatief meer ouderen of juist meer jongeren heeft. Onze gemeente is wat dit betreft een doorsnee gemeente.

Wat betreft de lasten die we zouden hebben als de totale bouwplannen zouden doorgaan het volgende. We hebben de bedragen vergeleken met andere gemeenten die hebben gebouwd of verbouwd. Wat draaglast betreft per (doop)lid of voordeur zitten we dan in het midden.

Uiteraard is een voorspelling van de ontwikkeling van het ledenaantal moeilijk. Kampen is wel een gunstige stad voor het reformatorisch volksdeel wat betreft verschillende onderwijsvoorzieningen en openbaar vervoer.

Klimaatbeheersing

Er zijn verschillende vragen gesteld over de aanpassing van het klimaat. In de pers kom je verschillende geluiden tegen over ionisatie, waardoor een virus geneutraliseerd zou kunnen worden. We hebben in ieder geval voor het koelen en verwarmen bij meer dan tien kerken navraag gedaan hoe hun ervaringen zijn. We zullen dat ook doen als het gaat over ionisatie, zodat we goed weten hoe we een en ander aanpakken en we laten ons ook voorlichten door diverse deskundigen hierin. Ook ideeën wat betreft het plaatsen van zonnepanelen of andere technische hulpmiddelen moeten nog uitgewerkt worden. Het dak van de kerk lijkt niet een goede plaats daarvoor, maar er zijn bijvoorbeeld mogelijkheden op het dak van de Beukelaar.

Voor een goede klimaatbeheersing is het noodzakelijk vloerverwarming en -koeling aan te brengen in een nieuwe betonnen vloer. Dit naast de andere voordelen die een betonnen vloer biedt (denk aan schoonmaak en akoestiek). Uiteraard zal de zwaarte van deze vloer worden berekend en zal gekeken worden wat ervoor nodig is om die vloer te kunnen dragen.

Als we zoveel als mogelijk is voor een groot deel energieneutraal kunnen verwarmen en koelen, zullen we in het gebruik daarmee geld binnen houden. Echter, de installaties vereisen ook onderhoud. Dus het is de vraag wat uiteindelijk het nettoresultaat zal worden. Het voornaamste is dat we hiermee als kerk ook rentmeester willen zijn van de schepping, dus ‘groen’ waar het kan.

Ruimte en meer zalen

Zijn de ruimten wel nodig gezien het feit dat de gemeente in aantal de laatste tien jaren gezakt is?

  • Allereerst is het de vraag of uiteindelijk door de (ver)bouw het aantal zalen echt zal toenemen. Er is ook nog ruimte nodig voor het archief van de gemeente en van de classis. Daarnaast is voor installaties ruimte nodig. Kortom: de hoeveelheid bouwvolume zal nodig blijven, al kan het zijn dat de indeling (bijvoorbeeld de plaats van de lift) uiteindelijk nog anders wordt.

  • Het zou fijn zijn als er op de verdieping toch genoeg ruimte zal overblijven om de catechisaties te kunnen blijven geven wanneer er bijvoorbeeld een condoleanceavond zal zijn. Als alle catechisaties bijvoorbeeld op maandagavond gegeven kunnen worden, is er meer gelegenheid om ook op dinsdag bepaalde activiteiten te laten plaatsvinden. De kerkenraad hecht er aan om in kleine groepen de lessen te geven.

  • Het is niet zo, dat het niet meer houden van recepties de Beukelaar en de zalen op zich overbodig zou maken. Ook al zouden er nooit recepties zijn gehouden, dan nog was de Beukelaarzaal een ruimte die zeker zijn nut had voor eigen kerkelijke activiteiten zoals vergaderingen, bijeenkomsten waarvoor de kerkzaal te groot zou zijn en voor begrafenissen. In het plan van eisen staat in ieder geval niets over faciliteiten om verhuur voor recepties mogelijk te maken. Daar zijn we niet vanuit gegaan.

Kerkklok

In het verleden zijn er al vaak vragen gesteld om een kerkklok te realiseren aan de voorgevel.

  • Allereerst dit: de ruimte die er is, is meer ornamenteel dan functioneel, nooit bedoeld voor een echte kerkklok. Zou je toch een klok willen realiseren, dan moeten er wel technische en constructieve ingrepen gedaan worden.

  • Daarnaast: nu al horen omwonenden de kerkzang. Men begrijpt dat dat niet anders kan, maar men hoopt dat door de uitbouw links en rechts het geluid niet zal toenemen. Ga je nu op zondagmorgen een kerkklok luiden, dan vraagt men zich af waarom dat nu moet, nadat er in die 70 jaar nooit een klok heeft geluid. Functionaliteit is dus niet aanwezig. Zeker in deze tijd, heeft het eerder een polariserend effect, waarom we denken dat je dit niet moet willen.

Lokalen voor het onderwijs

Het lijkt de bouwcommissie niet wijs om ruimten te creëren voor lokalen om basisonderwijs te geven als het christelijk onderwijs als gevolg van het verdwijnen van de vrijheid van onderwijs daaraan behoefte zou hebben. Sowieso is die ruimte niet te realiseren binnen het huidige bouwoppervlak. Uiteraard is het niet te hopen dat de bestaande vrijheid verder wordt aangetast, maar dan zal een oplossing op een andere manier gezocht moeten worden.

Ruime ontmoetingshal

Een ruime ontmoetingshal zie je terugkomen in elk nieuw kerkgebouw. Blijkbaar heeft dit een functie en wij voelen ook vaak het gemis daaraan. Neem bijvoorbeeld de koffiepauze tijdens een manslidmatenvergadering. De huidige hal in de Beukelaar is verre van toereikend. Je kunt niet stellen: een ruime hal hoort nu eenmaal niet in ons gedateerd kerkgebouw. Met dat motief zou ook nooit de Beukelaar gebouwd zijn geworden met bijvoorbeeld extra toiletten. Als de gelegenheid er is om een ruime ontmoetingshal te realiseren naast de kerkzaal, heeft dit absoluut een meerwaarde. Ook voor de logistiek tijdens bepaalde vergaderingen.

Huisjes

Sommigen vonden het jammer dat de huisjes zullen verdwijnen als woonmogelijkheid, zowel uit financieel als uit sociaal oogpunt. Als de mogelijkheid er is om zoiets te bezitten als kerk, kan het handig zijn. Maar het is niet de opdracht van de kerk woonruimtes te hebben en te verhuren. De kerk is geen vastgoedbeheerder. En als de ruimte van woningen goed gebruikt kan worden voor kerkelijke activiteiten, moet het ook daarvoor gebruikt worden.

Compleet nieuwe optrek Beukelaar

De gemeentelijke overheid c.q. de welstandscommissie wilde niet dat er iets zou gebeuren aan de gevels van de gebouwen aan de Groenestraat. Vandaar dat het ons beter leek de grote Beukelaarzaal te behouden zoals die nu is en die alleen te updaten.

Plein

Zoals aangegeven, wordt de inrichting van het plein nog nader bekeken. De huidige kelder wordt en zal worden gebruikt als ruimte voor installaties. Er is nagedacht over het maken van een fietsenkelder. Vooralsnog hebben we dat idee geparkeerd. Er zijn ook nadelen daaraan verbonden, zoals het “uit de kelder klimmen” met de fiets; dat kan voor mensen een zware klus zijn en ook traag verlopen. En als gevolg daarvan worden er misschien alsnog overal fietsen bovengronds geparkeerd. Er kunnen bij het graven ook archeologische obstakels in de weg liggen.

Bibliotheek

De bibliotheek voorziet in een duidelijke behoefte, waardoor het alleszins gerechtvaardigd is faciliteiten te creëren voor de uitvoering van de betreffende werkzaamheden.

De Haven

Het gebruik van de Haven voor ons eigen kerkelijk leven zoals verenigingen kan in sommige omstandigheden wel eens gebeuren, maar beperkt. De ruimte daar leent zich minder voor permanente activiteiten dan de doeleinden waarvoor De Haven is gerealiseerd.

Tot slot

Nogmaals dank voor uw betrokkenheid die bleek uit het stellen van diverse vragen. We hopen de vragen tot tevredenheid te hebben beantwoord

De bouwcommissie